Restoran EPOS’u seçerken sorulacak sorular
EPOS her şeyin ortasında durur: siparişler, mutfak, ödemeler, KDV rakamların ve personelinin saatleri. Bir demoda çoğu sistem birbirine benzer. Farklar yoğun bir cumartesi akşamı, KDV döneminin sonunda ve ayrılmak istediğin gün ortaya çıkar. Bu rehber, bu farkları imzalamadan önce ortaya çıkaran soruları sıralar; böylece konuştuğun her tedarikçiye aynı soruları sorabilirsin.
Kendi menünle gör
Örnek bir menüyle yapılan demo sana yazılımı gösterir. Kendi menünle yapılan demo, servisine uyup uymadığını gösterir.
- Kendi yemeklerinden birkaçının kurulmuş hâlini görmek iste; biri seçenekli ve ekstralı olsun, biri de içeride ve pakette farklı KDV oranıyla satılsın.
- Gerçekten kullanacağın cihazları kullan: kasa, kart makinesi ve mutfak ekranı ya da yazıcısı.
- En yoğun anını adım adım geç: kurslara göre sipariş veren dolu bir masa, bir takeaway kuyruğu ve aynı anda gelen bir teslimat siparişi.
- Bir fiyatı değiştirmenin, biten bir yemeği kaldırmanın ve geri koymanın ne kadar sürdüğünü sor.
İnternet kesildiğinde
Her mekân bazen bağlantısını kaybeder. Soru, kesildiğinde neyin çalışmaya devam ettiğidir.
- Personel sipariş almaya devam edebiliyor mu, siparişler mutfağa ulaşıyor mu?
- Kartla ödeme almaya devam edebiliyor musun, nasıl? Kendi mobil verisi olan bir kart makinesiyle mi, çevrimdışı bir modla mı, yoksa hiç mi? Çevrimdışı mod varsa, sonradan reddedilen ödemelere ne olduğunu sor.
- Kesinti sırasında alınan siparişlere ne oluyor, bağlantı geri geldiğinde birinin bir şey yapması gerekiyor mu?
- Personelin kaçınması gereken bir şey var mı, örneğin kasayı yeniden başlatmak?
Kart ödemeleri
- Kart ödemelerini kim işliyor, başka bir sağlayıcı seçebilir misin?
- Kart işlem sözleşmesi, kendi süresi ve fesih bildirimiyle, yazılım sözleşmesinden ayrı mı?
- Nasıl ücretlendiriliyorsun: işlem başına mı, aylık mı, ikisi birden mi? İade, ters ibraz (chargeback) ya da kart makinesi kirası için olanlar dahil her ücreti yazılı iste.
- Para banka hesabına ne zaman geçiyor?
Mutfak
- Mutfak yazıcısı, mutfak ekranı ya da ikisini birden çalıştırıp her ürünü doğru istasyona, örneğin içkileri bara, gönderebiliyor musun?
- Web sitenden, QR koddan ve teslimat uygulamalarından gelen siparişler mutfağa kasada alınan siparişlerle aynı şekilde mi geliyor?
- Bir alerji aşçıya nasıl ulaşıyor? Food Standards Agency’nin iyi uygulaması, siparişi almayan kişi pişiriyorsa alerji gereksiniminin ona yazılı ulaşmasıdır. Alerjen rehberimize bak.
Online, masada ve teslimat uygulamalarıyla sipariş
- Kendine ait bir sipariş siten oluyor mu, sipariş başına neye mal oluyor? Bir siparişin gerçek maliyetini hesaplamak için teslimat komisyonu rehberimize bak.
- Misafirler masada QR kodla sipariş verip ödeyebiliyor mu, bu siparişler kasada görünüyor mu? QR sipariş rehberimize bak.
- Bugün hangi teslimat uygulamaları bağlı, hangileri planlanıyor? Yalnızca bugün çalışanları say; çalışmayan her şey için bir tarih iste.
Raporlar, KDV ve muhasebecin
- Kasa her ürünün KDV oranını kaydediyor ve günlük satışlarını orana göre ayırıyor mu? Making Tax Digital for VAT, her satışta uygulanan oranın dijital kaydını ister. Making Tax Digital rehberimize ve takeaway yemekte KDV rehberimize bak.
- Her gün, sonradan değiştirilemeyen numaralı bir raporla kapanıyor mu?
- Muhasebecin rakamları, yeniden yazmadan, kendi yazılımının aldığı bir biçimde alabiliyor mu?
- Birden fazla şuben varsa onları hem ayrı ayrı hem birlikte görebiliyor musun?
Personel, saatler ve bahşiş
1 Ekim 2024’ten beri bahşiş yasası, işverenlerin her nitelikli bahşişi çalışanlara adil biçimde dağıtarak vermesini şart koşuyor. Bahşiş arada bir değil düzenli olarak veriliyorsa yazılı bir bahşiş politikan olmalı; alınan bahşişlerin ve her çalışana ayrılan tutarın kaydını üç yıl saklamalısın. Bir çalışan bu kaydı yazılı olarak görmek isteyebilir (code of practice). Hükümet ayrıca, işverenlerin bahşiş politikasını yazarken ya da gözden geçirirken çalışanlara danışmasını şart koşacak revize bir kural metni için görüş topladı (danışma, 29 Eylül 2026’da kapandı). Yürürlükteki sürüm için GOV.UK’e bak. Bunların hepsi bahşiş yasası rehberimizde.
- Sistem kartla verilen bahşişleri kaydediyor mu, bu kayıt için gereken toplamları çıkarabiliyor mu?
- Servis ücreti ekliyorsan, misafir isteyince personel onu kaldırabiliyor mu? İsteğe bağlı olup olmaması KDV’sini değiştirir; bkz. servis ücreti ve bahşiş rehberimiz.
- Personel giriş-çıkış yapabiliyor mu, saatleri vardiya planına ve bordroya ulaşıyor mu?
- Her personelin neyi yapabileceğini, örneğin iade ve indirimi, belirleyebiliyor musun?
Kurulum ve destek
- Sistemi kim kuruyor, menünü kim yüklüyor: sen mi, tedarikçi mi?
- Personelin nasıl eğitiliyor, eğitim dahil mi?
- Destek saatleri neler, cumartesi akşamı bir insana nasıl ulaşıyorsun?
- Donanım bozulursa ne kadar sürede değiştiriliyor, parasını kim ödüyor?
Neler dahil, neler ek
- Gördüğün özelliklerden hangileri sana teklif edilen pakette, hangileri kendi ücretleri olan eklentiler ya da üçüncü taraf entegrasyonları?
- Fiyat şube başına mı, cihaz başına mı, kullanıcı başına mı?
- Sana gösterilenlerden “yakında” olan var mı? Bir tarih iste ve sistemin bugün yaptıklarına göre karar ver.
Sözleşme ve ayrılmak
- Sözleşme ne kadar sürüyor, kendiliğinden yenileniyor mu, ne kadar önceden bildirmen gerekiyor?
- Donanım senin mi, kiralık mı, yoksa ayrı bir finansman anlaşmasıyla leasing mi?
- Erken ayrılmanın maliyeti ne?
- Verilerini nasıl, hangi biçimde alıyorsun ve bu dahil mi? Satış geçmişin, menün ve müşteri listen seninle birlikte gitmeli.
- Tedarikçin senin adına kişisel verileri, örneğin müşteri ve personel bilgilerini, işler. ICO’ya göre senin adına kişisel veri işleyen bir tedarikçiyle yapılan sözleşme, sözleşme bittiğinde bu verilerin tamamını senin tercihine göre sileceğini ya da sana iade edeceğini söylemelidir (ICO).
Kısa bir kontrol listesi
- Kullanacağın cihazlarda, kendi menünle bir demo.
- Yazılı olarak: internet kesildiğinde kart ödemeleri dahil neyin çalışmaya devam ettiği.
- Her kart ödeme ücreti ve sağlayıcıyı değiştirip değiştiremeyeceğin.
- Alerjiler mutfağa yazılı ulaşıyor.
- Orana göre ayrılmış KDV, düzenlenemeyen bir günlük rapor ve muhasebecinin kullanabileceği rakamlar.
- Bahşiş kaydını destekleyecek biçimde kaydedilen bahşişler.
- Fiyata neyin dahil olduğu, neyin eklenti olduğu.
- Sözleşme süresi, yenileme, bildirim süresi, donanımın kimde olduğu ve verilerini nasıl alacağın.
Yumee POS’ta nasıl çalışır
Yumee sistemi senin için kurar ve menünü bir fotoğraftan ya da PDF’ten yükler. Kasa bir PAX kart terminalinde, bir Android tablette ya da tam boy dokunmatik ekranda çalışır. Yumee’nin PAX kart makinelerinde mobil veri var; internetin ya da wifi giderse kart makinesi çevrimiçi kalır ve üzerindeki kasa sipariş ve kartla ödeme almayı sürdürür. Mutfak ekranlarla, yazıcılarla ya da ikisiyle birden çalışabilir; alerjiler siparişe işaretlenir. KDV orana göre ayrılır, Z-raporları verildiğinde numaralanır ve kilitlenir; muhasebecin rakamları Xero, QuickBooks, Sage ya da FreeAgent için indirebilir. Kendi web siten ve QR kodlar üzerinden gelen siparişlerde %0 komisyon vardır. Misafirler PAX kart makinesinde bahşiş ekleyebilir; personel kasada ya da bir giriş-çıkış tabletinde giriş yapar.
Kaynaklar
- Department for Business and Trade, Code of practice on fair and transparent distribution of tips, 29 Temmuz 2024’te yayınlandı, 1 Ekim 2024’ten beri yürürlükte: dağıtım, yazılı politika, üç yıllık bahşiş kaydı ve çalışanların talepleri.
- Department for Business, Innovation, Science and Trade, Make Work Pay: revised tipping code of practice, danışma 19 Ağustos – 29 Eylül 2026; kontrol ettiğimizde sonuç henüz yayınlanmamıştı.
- Information Commissioner’s Office, What needs to be included in the contract?: işleme sözleşmesinin sonunda kişisel verilerin silinmesi ya da iadesi.
- HMRC, Making Tax Digital for VAT (VAT Notice 700/22): bölüm 3.3.2.
- Food Standards Agency, Allergen information for non-prepacked foods: best practice, 24 Şubat 2025’te yayınlandı.
Bu rehber genel bilgidir; hukuki ya da vergi danışmanlığı değildir. Kendi işletmen için imzalamadan önce muhasebecine ya da bir avukata danış.


