Türkçe

English
O‘zbekcha
Русский
Español

Türkçe

English
O‘zbekcha
Русский
Español
Demo ayarla

Güncellendi

Takeaway açarken: kayıt, hijyen puanı, lisans ​

İlk sipariş çıkmadan önce üç şey sorunsuz çalışıp çalışamayacağını belirler: belediyene gıda işletmesi olarak kayıt olmak, hijyen puanını belirleyecek denetime hazırlanmak ve geç saatte sıcak yemek satacaksan late night refreshment lisansı. Hiçbiri zor değil, ama her birinin yeni işletmecileri yakalayan bir süresi ya da kuralı var. Bu rehber İngiltere ve Galler’i kapsar. Kuzey İrlanda gıda işletmelerini aynı şekilde kaydeder ve aynı hijyen puanı sistemini kullanır, ama kendi lisans yasası vardır. İskoçya’nın üçü için de kendi kuralları var: Food Standards Scotland ve belediyenle başla.

Gıda işletmesi olarak kayıt ol ​

Gıda satıyor, pişiriyor, depoluyor, işliyor, hazırlıyor ya da dağıtıyorsan yerel belediyene (local authority) kayıt olman gerekir.

  • Ne zaman: satışa başlamadan en az 28 gün önce. Food Standards Agency (FSA) bundan çok daha erken kayıt olmamanı öneriyor.
  • Ücret: kayıt ücretsizdir ve reddedilemez.
  • Kim: evden, bir minibüsten, tezgâhtan ya da geçici bir yerden çalışan veya yalnızca internetten satan dahil her tür gıda işletmesi. Var olan bir işletmeyi devralmak da yeni başlamak sayılır: sen de kayıt olursun.
  • Nerede: her şube, bulunduğu belediyeye ayrı ayrı kaydedilir.
  • Kayıtsız mı çalışıyorsun? Hemen kayıt ol. Bu yasal bir zorunluluk.

Kaydı FSA’nın çevrimiçi kayıt hizmetinden yaparsın; bilgilerin belediyene iletilir.

Hijyen denetimine hazırlan ​

Kayıt olduktan sonra belediyenin gıda güvenliği görevlisi seni denetler. FSA’ya göre her gıda işletmesinde ondan önce şunlar olmalı:

  • HACCP’ye (tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları) dayalı gıda güvenliği yönetim prosedürleri. FSA’nın ücretsiz Safer Food, Better Business paketi bunun bir yolu.
  • Eğitimli personel. Gıda hijyeni sertifikası zorunlu değil, ama senin ve personelinin gıda hijyeni konusunda yeterince eğitildiğini gösterebilmelisin.
  • Alerjen bilgisi. Bir yemeğin, gıda yasasının bildirilmesini istediği 14 alerjenden birini içerip içermediğini müşteriye söyleyebilmelisin. Bkz. alerjen rehberimiz; sipariş gelmeden yiyecek paketliyorsan Natasha Yasası rehberimiz.
  • Gıdanın nereden geldiğini bilmeni sağlayan izlenebilirlik kayıtları.

Beş ya da daha fazla çalışanın varsa yazılı bir iş sağlığı ve güvenliği politikan da olmalı.

Gıda hijyen puanın ​

Görevli üç şeye bakar: gıdanın ne kadar hijyenik işlendiği, mekânın durumu ve gıda güvenliğini nasıl yönettiğin. 0 ile 5 arasında bir puan alırsın:

  • 5: çok iyi
  • 4: iyi
  • 3: genel olarak yeterli
  • 2: biraz iyileştirme gerekli
  • 1: büyük iyileştirme gerekli
  • 0: acil iyileştirme gerekli

Puan sana yazılı olarak, denetimde ya da 14 gün içinde bildirilir. 5 puanı, belediye yükler yüklemez gıda hijyen puanları sitesinde yayınlanır. 0 ile 4 arası bir puan, itiraza zaman tanımak için denetimden üç ila beş hafta sonra yayınlanır. Sonrasında ne sıklıkla denetleneceğin riske bağlıdır: en riskli işletmeler için altı ayda bir, daha düşük riskliler için iki yılda bir.

Puanı asmak. İngiltere’de çıkartmayı göstermek isteğe bağlıdır. Galler’de ve Kuzey İrlanda’da her müşteri girişinde ya da yakınında göstermek zorundasın. Galler’de, gelmeden sipariş vermeyi sağlayan takeaway menüsü ya da broşürü, puan sitesine yönlendiren iki dilli bir ifade de taşımalıdır.

Puana katılmıyorsan üç yolun var:

  • Puan sana bildirildikten sonra 21 gün içinde yazılı itiraz et. Önce görevliyle konuş ki puanın neden verildiğini anlayasın.
  • Cevap hakkı (right to reply): neyi iyileştirdiğini ya da o gün olağandışı bir durum olduğunu anlatan, puanının yanında yayınlanan yazılı bir yorum. Süre sınırı yok.
  • Yeniden puanlama denetimi: görevlinin istediği iyileştirmeleri yaptıktan sonra yeni bir denetim isteyebilirsin. İngiltere’de bazı belediyeler ücret alır; Galler ve Kuzey İrlanda’da hepsi alır. Görevli her şeye yeniden bakar, yani puan yükselebilir, düşebilir ya da aynı kalabilir.

Late night refreshment lisansı ​

Licensing Act 2003’e göre 23.00 ile 05.00 arasında halka sıcak yemek ya da sıcak içecek vermek, ister içeride yensin ister paket alınsın, lisans gerektirir.

  • “Sıcak”, oda sıcaklığının üstünde yenmesi için ısıtılmış yiyecek ya da müşterinin satın aldıktan sonra mekânda ısıtmasına izin verdiğin yiyecek demektir; örneğin bir mikrodalgada.
  • Önemli olan yemeğin teslim edildiği an, ödendiği an değil. Saat 23.00’ten sonra masaya servis edilen bir yemek ya da tezgâhtan verilen bir paket lisans gerektirir.
  • Yalnızca soğuk yiyecek ve soğuk içecek lisans gerektirmez.
  • Muaf olanlar: ücretsiz verilen sıcak yiyecek ya da içecek (giriş ya da başka bir şey için ücret alınmıyorsa), kayıtlı bir hayır kurumunun verdiği, müşterinin kendisinin kullandığı otomattan sıcak içecek ve hareket hâlindeki bir araçta satılan yiyecek. Park etmiş, sıcak yemek satan bir minibüs muaf değildir.
  • Belediyen bütün bir bölgeyi, belirli mekân türlerini ya da gecenin belirli saatlerini muaf tutabilir. Başvurmadan önce lisans politikasına bak.

Bu lisans, belediyenin lisans makamı olarak verdiği bir premises licence’tır. Belediyen kabul ediyorsa çevrimiçi, değilse kâğıt formla başvurabilirsin. Ücret, mekânın işyeri vergisi değerine (rateable value) bağlıdır. Polis ve diğer makamlar başvurudan haberdar edilir. Kimse itiraz etmezse belediye lisansı vermek zorundadır; itiraz olursa bir duruşma yapılır. Bireysel olarak başvuran herkesin Birleşik Krallık’ta çalışma hakkı olmalıdır.

Alkol de mi satacaksın? Aynı premises licence ikisini de kapsayabilir, ama alkolün ek şartları var; bunlardan biri, sorumlu yönetici (designated premises supervisor) olarak kişisel lisans sahibi biri. Bkz. alkol lisansı rehberimiz.

Açmadan önce ayrıca ​

  • Personel: işveren sorumluluk sigortası, HMRC’ye işveren kaydı ve işe başlayan herkesin ilk vardiyadan önce çalışma izni kontrolü. Bkz. işe alım kontrol listemiz ve çalışma izni rehberimiz.
  • Mekân: işyeri vergisi faturan rateable value’ya ve aldığın indirimlere bağlıdır. Bkz. işyeri vergisi rehberimiz.
  • Yangın ve gaz: yazılı bir yangın risk değerlendirmesi ve Gas Safe kayıtlı mühendislerce güvenli tutulan gaz cihazları. Bkz. yangın ve gaz güvenliği rehberimiz.
  • Müşteri verisi ve kamera: CCTV kameran varsa ICO’ya veri koruma ücreti ödemen gerekir. Bkz. veri koruma rehberimiz.
  • Dışarıdaki masalar: İngiltere’de belediyeden kaldırım izni. Bkz. kaldırım izni rehberimiz.
  • Atık ve yağ: kayıtlı bir atık taşıyıcısı, her yük için bir transfer belgesi, İngiltere’de ayrı tutulan yemek atığı ve lavaboya dökülmeyen kızartma yağı. Bkz. ticari atık rehberimiz.
  • Müzik: müşterilere kayıtlı müzik ya da radyo çalmak genellikle PPL PRS’ten TheMusicLicence gerektirir. Bkz. müzik lisansı rehberimiz.
  • Ücret ve emeklilik: en az asgari ücret (bahşişler buna sayılmaz) ve ilk çalışanından itibaren uygun personel için işyeri emekliliği. Bkz. asgari ücret ve işyeri emekliliği rehberlerimiz.

Kısa kontrol listesi ​

  • Açılıştan en az 28 gün önce belediyene kayıt ol; her şube için ayrı kayıt.
  • Safer Food, Better Business gibi yazılı gıda güvenliği prosedürleri.
  • Senin ve personelin için gıda hijyeni eğitimi.
  • Her yemek için hazır alerjen bilgisi.
  • Hijyen puanındaki haklarını bil: 21 gün içinde itiraz, cevap hakkı, yeniden puanlama.
  • 23.00–05.00 arası sıcak yemek ya da içecek: bir muafiyete girmiyorsan ya da belediyen seni muaf tutmadıysa premises licence.

Yumee POS’ta nasıl işler ​

Yumee sistemi kurar ve menünü bir fotoğraftan ya da PDF’ten senin için yükler; böylece açılış gününden önce hazır olabilir. Alerjiler siparişte işaretlenir, böylece mutfağa yazılı ulaşır; KDV ilk satıştan itibaren orana göre ayrılır. Bkz. takeaway yemekte KDV rehberimiz.

Kaynaklar ​

Bu rehber genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi mekânın için belediyenin gıda güvenliği ve lisans ekiplerine sor.