Restoran ve kafede müzik lisansı ​

Arka planda çalan müzik, mutfaktaki radyo, duvardaki televizyon ve cuma akşamı sahneye çıkan grup birbirinden ayrı iki kural setine girer. Telif yasası, müziği kamuya açık bir yerde çalmak için izin gerektiğini söyler; ticari olarak yayımlanmış müziğin çok büyük kısmı için bu izin PPL PRS’ten alınan TheMusicLicence’tır. Lisans yasası ise belediyenin müziği eğlence olarak lisanslaması gerekip gerekmediğine karar verir; mekânda içilmek üzere alkol satma lisansı olan bir restoranın, belli sınırlar içinde, 08.00 ile 23.00 arasındaki müzik için buna ihtiyacı yoktur. Biri asla diğerinin yerini tutmaz. Telif yasası Birleşik Krallık’ın her yerinde aynıdır; bu rehberdeki belediye kuralları İngiltere ve Galler içindir.

Müzik çalmak neden izin ister ​

Copyright, Designs and Patents Act 1988’e göre telif sahibinin eseri “to perform, show or play the work in public”, yani kamuya açık yerde icra etme, gösterme ya da çalma konusunda münhasır hakkı vardır; bunu telif sahibinin izni olmadan yapan telif hakkını ihlal eder. Ses kaydı, film ya da yayını kamuya açık yerde çalmak ya da göstermek de telif hakkıyla sınırlanmış bir eylemdir.

PPL PRS’in anlatımıyla PPL, kayıtlı müzik için plak şirketlerini ve icracıları; PRS for Music ise söz yazarlarını, bestecileri ve müzik yayıncılarını temsil eder. İkisi birlikte tek bir lisans verir: GOV.UK, artık PRS for Music ve PPL’den ayrı ayrı değil, PPL PRS’ten tek bir lisans gerektiğini söyler. Bu lisans genellikle müziği “in public or at your business (including background music on a CD, radio or music channel)”, yani kamuya açık yerde ya da işyerinde, CD, radyo ya da müzik kanalından çalınan arka plan müziği dahil, çalmak için gerekir; GOV.UK’in listesinde “restaurants and cafes” de yazar. Lisans canlı müziği de kapsar. Lisanssız çalarsan telif hakkını ihlal edersin ve GOV.UK’e göre tazminat davasıyla karşılaşabilirsin.

Radyo, TV ve müzik akışı ​

• Yalnızca mutfakta bir radyomuz var. Lisans gerekir mi? Genellikle evet. Radyo istasyonları yayın hakkı için PPL’e ve PRS for Music’e ödeme yapar, ama PPL PRS’e göre bu ödeme “does not include playing the radio in public, such as business premises”, yani radyoyu işyerinde çalmayı kapsamaz.
• TV lisansı yeter mi? Hayır. “A TV licence only allows you to receive the broadcast signal”: TV lisansı yalnızca yayın sinyalini almana izin verir. Programlar, reklamlar ve spor yayınları müzik içerir; bu yüzden işyerinde TV göstermek için de genellikle TheMusicLicence gerekir.
• Kişisel müzik akışı hesabımızı çalabilir miyiz? Hayır. PPL PRS’e göre popüler müzik akışı platformları “are for personal use only”; işyerinde müzik akışı platformundan müzik çalmak istiyorsan ticari bir müzik akışı hizmeti (commercial streaming service) gerekir ve yine de TheMusicLicence’a ihtiyacın vardır.
• Satın aldığın müzik. Bir CD ya da indirme, PPL PRS’e göre onu evde kişisel kullanım için dinleme izni verir. İşyerinde çalındığında kamuya açık bir icradır.
• Telifsiz müzik. GOV.UK: “You do not need a licence to play royalty-free music.” Müziğinin PPL PRS kapsamında olmadığını düşünüyorsan, PPL PRS tedarikçinden yazılı onay ister.

Yayın istisnası işe yaramaz. Yasanın 72. bölümü, içeri girmek için ücret ödememiş bir kitleye bir yayını göstermenin ya da çalmanın yayının kendi telif hakkını ihlal etmediğini söyler. Ama bu, Yasa’nın “excepted sound recording” dediği ve kısmen “of music with or without words spoken or sung”, yani sözlü ya da sözsüz bir müzik kaydı diye tanımladığı kayıtları kapsamaz; 15 Haziran 2016’dan beri yayındaki filmleri de kapsamaz. Müzik için yine izin gerekir.

Müziği yalnızca personel duyuyorsa ​

“Even if you are only playing music in your restaurant for employees, you’ll usually need TheMusicLicence”: müziği yalnızca çalışanların için çalsan bile genellikle TheMusicLicence gerekir. PPL PRS, ev dışında çalınan müziği, yalnızca personel alanlarındaki çalışanlar duysa bile kamuya açık icra sayar. “Workplaces with only one worker, where music is not made available to any visitors/customers”, yani tek kişinin çalıştığı ve müziği hiçbir ziyaretçi ya da müşterinin duymadığı işyerlerinden ücret almama politikası takdire bağlıdır, bir hak değildir; yalnızca tek başına çalışıyorsan ve müziği hiçbir müşteri duymuyorsa uyar.

Ne kadar tutar. Burada rakam vermiyoruz. PPL PRS’e göre ücret “the size of the business or organisation and the ways it uses music”, yani işletmenin büyüklüğüne ve müziği nasıl kullandığına bağlıdır; bu da alan, çalışan sayısı ya da kapasite gibi ölçülerle ve müziği çaldığın cihazlarla belirlenir. Fiyat teklifi için PPL PRS’e başvur.

Belediyenin müziği lisanslaması gerekir mi? ​

Bu kısım İngiltere ve Galler’de Licensing Act 2003 kapsamındaki lisans yasasıdır. Kayıtlı ve canlı müzik, lisans gerektiren “regulated entertainment” (düzenlenmiş eğlence) sayılabilir, ama geniş muafiyetler vardır.

• Alkol lisanslı mekânlar. Premises licence’ın mekânda içilmek üzere alkol satışını kapsıyorsa, alkol satışı için açık olduğun sürece, 08.00 ile 23.00 arasında ve müzik amfiyle yükseltiliyorsa en fazla 500 kişilik bir kitleye canlı ya da kayıtlı müzik için eğlence lisansı gerekmez. Lisansındaki müzik koşulları bu müzik için askıya alınır.
• Amfisiz canlı müzik 08.00 ile 23.00 arasında hiçbir yerde lisans gerektirmez.
• Alkol lisansı olmayan ya da yalnızca late night refreshment lisansı olan bir kafe ya da takeaway bir iş yeridir: orada 08.00 ile 23.00 arasında en fazla 500 kişiye canlı müzik lisans gerektirmez. Bu muafiyet kayıtlı müziği kapsamaz; GOV.UK’e göre alkol lisansı olmayan bir mekânda bir kitleye kayıtlı müzik sunan herkesin lisansa ihtiyacı olabilir.
• Arka plan müziği. Başka bir faaliyete “incidental”, yani ona eşlik eden müzik regulated entertainment sayılmaz. İçişleri Bakanlığı rehberi bunun olaylara göre değiştiğini söyler ve müziğin “could it be described as ‘background’ music?”, yani arka plan müziği denebilecek türden olup olmadığını sorar. Yemek sırasında alçak sesle çalan müzik büyük olasılıkla eşlik eden müzik sayılır, ama anlaşmazlık olursa önce belediye, en sonunda mahkemeler karar verir.
• Canlı TV ve radyo. Bir programı yayınlandığı anda göstermek regulated entertainment sayılmaz.

Belediye lisansı olmadan canlı grup çıkarabilir miyiz? Evet, bu sınırlar içinde. Sınırların dışında, örneğin saat 23.00’ten sonra ya da 500 kişiden fazla bir kitleye amfiyle müzikte, müziğin premises licence’ında yer alması ya da bir temporary event notice (TEN) ile kapsanması gerekir: alkol lisansı rehberimize ve late night refreshment için takeaway açarken rehberimize bak. Lisansın gözden geçirildiğinde (review) belediye, bu saatler içinde de geçerli olan müzik koşulları ekleyebilir.

Biri diğerinin yerini tutmaz ​

Premises licence’ımız var. Yine de PPL PRS gerekir mi? Evet. İçişleri Bakanlığı rehberi şöyle der: “The deregulation of licensing for the provision of entertainment under the 2003 Act does not remove the requirement for licences for the use of copyright works.” Yani eğlence lisansındaki gevşeme, telifli eserler için gereken lisansları ortadan kaldırmaz. Müziği için belediye lisansı gerekmeyen bir restoranın yine de TheMusicLicence’a ihtiyacı vardır; geç saatte canlı müziği kapsayan bir premises licence da telif izni vermez.

Galler ve İskoçya. Yukarıdaki belediye kuralları Galler’de de geçerlidir. Licensing Act 2003 İskoçya’da uygulanmaz; İskoçya’nın kendi lisans yasası vardır, oradaysan belediyene sor. Telif yasası Birleşik Krallık’ın her yerinde aynıdır.

Kısa kontrol listesi ​

• Ticari olarak yayımlanmış müzik çalıyorsan, radyo ya da TV dahil ve yalnızca personel için olsa bile, PPL PRS’ten TheMusicLicence.
• Kişisel hesap değil, ticari bir müzik akışı hizmeti.
• Telifsiz müzik: tedarikçinden yazılı onay.
• Mekânda içilmek üzere alkol lisansı: alkol satışı açıkken 08.00–23.00 arası müzik, amfiyle en fazla 500 kişi; dışındaki her şey lisansta ya da bir TEN’de.
• Alkol lisansı yok: 08.00–23.00 arası en fazla 500 kişiye canlı müzik; arka plandan fazlası olan kayıtlı müzik için belediyeye sor.
• Lisansında review sonrası eklenmiş müzik koşulları var mı, kontrol et.

Kaynaklar ​

• legislation.gov.uk, Copyright, Designs and Patents Act 1988: kamuya açık yerde çalma hakkı ve ihlal (section 16, section 19), yayınların ücretsiz gösterilmesi ve excepted sound recording (section 72; filmler 15 Haziran 2016’dan beri kapsam dışı).
• GOV.UK, Get a licence to play live or recorded music, eski bir sayfa, son güncelleme 1 Mayıs 2019: kimin TheMusicLicence’a ihtiyacı olduğu, restoran ve kafeler, tek lisans, telifsiz müzik, tazminat davası.
• PPL PRS, Restaurants & Cafés, son güncelleme 1 Eylül 2026: çalışanlar için müzik, radyo, PPL ve PRS for Music’in kimi temsil ettiği, canlı icralar.
• PPL PRS, Help, son güncelleme 5 Eylül 2025: TV lisansı ve spor, satın alınan müzik, telifsiz müzik tedarikçileri, ücretin nasıl hesaplandığı, tek çalışanlı işyerleri için takdire bağlı politika.
• PPL PRS, Music Streaming, son güncelleme 22 Eylül 2026: kişisel müzik akışı platformları ve ticari müzik akışı hizmetleri.
• legislation.gov.uk, Licensing Act 2003: alkol lisanslı mekânlarda müzik ve lisans review’u (section 177A); eşlik eden müzik, yayınlar, lisanslı mekânlar, iş yerleri ve amfisiz müzik (Schedule 1, paragraf 7, 8, 12A, 12B ve 12C).
• Home Office, Revised guidance issued under section 182 of the Licensing Act 2003 (Eylül 2026): yayınlar (16.5), canlı müzik (16.28–16.30), kayıtlı müzik (16.35), iş yerleri (16.45), lisans review’u (16.57), eşlik eden müzik (16.59–16.63), telif lisansları (16.72).
• Department for Culture, Media and Sport, Entertainment Licensing, 26 Mart 2015 tarihli eski bir sayfa: belediye lisansının ne zaman gerekebileceği, alkol lisansı olmayan mekânda kayıtlı müzik dahil.

Bu rehber genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi mekânın için TheMusicLicence konusunda PPL PRS’e, eğlence lisansı konusunda belediyenin lisans ekibine sor.