Natasha Yasası: kendi paketlediğin yiyeceğin etiketi ​

1 Ekim 2021’den beri, müşteri sipariş vermeden önce kendi işyerinde paketlediğin yiyeceğin tam bir etiketi olması gerekiyor: yiyeceğin adı ve 14 alerjenin vurgulandığı eksiksiz bir içerik listesi. Bu kural Natasha Yasası olarak bilinir; kapsadığı yiyeceğe “prepacked for direct sale”, kısaca PPDS denir. Çoğu takeaway ve kafede, öyle düşünmeseler de bir miktar PPDS yiyecek vardır: ısıtma lambası altında bir kutu patates, sarılmış bir sandviç, bir kap sos. Bu rehber neyin etiket gerektirdiğini nasıl ayırt edeceğini ve etikette ne yazması gerektiğini anlatır.

PPDS ne demek ​

Bir yiyecek, şunların hepsi doğruysa PPDS’dir:

• satıldığı aynı yerde paketlenmiştir ya da aynı işletme tarafından, satış yaptığı başka bir noktada (örneğin bir pazar tezgâhı ya da minibüs) paketlenmiştir;
• müşteri sipariş vermeden ya da seçmeden önce paketindedir;
• paket yiyeceği tamamen ya da kısmen sarar, yani paket açılmadan ya da değiştirilmeden yiyecek değiştirilemez.

Ağzı katlanmış kâğıt torbadaki sandviç, streç filme sarılmış kek ve kapaklı makarna kabı bu anlamda paketlidir. Açık karton tepsideki burger değildir.

Takeaway ve kafelerden örnekler ​

PPDS, yani tam etiket gerekir:

• paketlenip ısıtma lambası altında bekletilen patates ya da nugget kutuları;
• satışa hazır hazırlanmış kahvaltı ya da öğle yemeği kutuları;
• önceden hazırlanıp sarılmış panini, sandviç, salata kutusu ve kutulu pizza;
• yoğunluk için önceden hazırlanmış paketli burgerler;
• önceden paketlenmiş ücretsiz ekstralar, örneğin bir paket karides cipsi. Kural, yiyecek satılsa da bedava verilse de geçerlidir.
• yoğunluk beklentisiyle, kimse sipariş vermeden doldurulup kapaklanmış içecekler.

PPDS değil:

• müşteri sipariş verdikten sonra paketlenen yiyecek, örneğin siparişe göre kutulanan bir takeaway;
• açıkta sergilenen yiyecek: açık tepsideki pizza dilimleri, cam vitrindeki balık ve sosis ya da kutulanmamış tavuk;
• siparişe göre hazırlanan sıcak içecekler.

PPDS olmayan yiyecek için de alerjen bilgisi gerekir. Müşteriye 14 alerjeni söyleyebilmelisin; bunu nasıl yapacağını, sözlü de dahil, sen seçersin.

Başka bir işletmenin paketleyip sana sattığı yiyecek de PPDS değildir. Bu normal paketli yiyecektir ve üreticisinden tam etiketle gelmelidir.

Etikette ne olmalı ​

• Yiyeceğin adı.
• İçeriklerin adlandırılması ve sıralanmasıyla ilgili yasal kurallara uyan eksiksiz bir içerik listesi.
• Bu listede 14 alerjenin vurgulanması: örneğin kalın, büyük harf, farklı renk ya da altı çizili; müşterinin okuyabileceği kadar açık.

Küçük sos kapları: paketin en büyük yüzeyi 10 cm²’den küçükse üzerinde tam içerik listesi gerekmez; ama yine de “Contains: milk, egg, wheat” gibi bir alerjen ifadesi göstermeli ve içerik bilgisini başka bir yolla sunmalısın.

Paketli ürünü siparişe göre değiştirmek: etiket, yiyeceğin paketlendiği hâline uymalıdır. Müşterinin istediği bir şeyi eklemek için açarsan, eklediğin şeydeki alerjenleri müşteriye söyle.

Telefon, web sitesi ve uygulama siparişleri ​

PPDS etiket kuralı, uzaktan satılan yiyeceğe uygulanmaz: telefonla, web sitende ya da bir teslimat uygulamasıyla verilen siparişler gibi. Bunun yerine alerjen bilgisi şu anlarda sunulmalıdır:

• müşteri siparişi tamamlamadan önce, yazılı (web sitesinde ya da menüde) veya telefonda; ve
• yiyecek teslim edilirken, yazılı (örneğin alerjen etiketleri ya da poşetteki bir menü kopyası) veya telefonda.

FSA ayrıca, müşterinin hangi yemeğin hangisi olduğunu bilmesi için takeaway yemeklerinin açıkça etiketlenmesini öneriyor. Alerji isteklerinin mutfağa nasıl ulaşması gerektiği için alerjen rehberimize bak.

Kısa kontrol listesi ​

• Sipariş gelmeden paketlediğin her şeyi listele: ücretsiz ekstralar, soslar ve önceden hazırlanan içecekler dahil.
• Her birine adını, tam içeriklerini ve vurgulanmış 14 alerjeni gösteren bir etiket ver.
• 10 cm²’den küçük sos kapları: en azından bir alerjen (“contains”) ifadesi.
• Tarif ya da tedarikçi değiştiğinde etiketleri yeniden kontrol et.
• Telefon, web sitesi ve uygulama siparişleri: alerjen bilgisi sipariş tamamlanmadan önce ve teslimatta yeniden.
• Siparişe göre paketlenen ya da açıkta satılan yiyecek: istenince alerjen bilgisi.

Yumee POS’ta nasıl işler ​

Bir misafir alerjisini söylediğinde personel bunu siparişe ekleyebilir; mutfağa yazılı ulaşır, mutfak ekranında işaretlenir ve fişte basılır. Önceden paketlediğin yiyeceklerin etiketleri kendi tariflerinden ve içerik listelerinden gelir.

Kaynaklar ​

• Food Standards Agency, Introduction to allergen labelling for PPDS food, son güncelleme 17 Temmuz 2026: PPDS nedir, ne değildir, uzaktan satış, etiket ve 1 Ekim 2021 değişikliği.
• Food Standards Agency, PPDS allergen labelling changes for fast food and takeaway restaurants: örnekler, paket tanımı ve soslar, ücretsiz ürünler, sıcak içecekler ve siparişe göre değişiklik soruları.
• Food Standards Agency, PPDS allergen labelling changes for restaurants, cafés and pubs.

Bu rehber genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi ürünlerin için FSA’nın etiketleme karar aracını kullan ya da belediyenin gıda güvenliği ekibine sor.