Restoran ve takeaway’ler için Making Tax Digital ​

Making Tax Digital (MTD), HMRC’nin kâğıttan ve elle girilen rakamlardan, yazılım üzerinden gönderilen dijital kayıtlara geçişidir. Bir restoran ya da takeaway için iki vergiyi ilgilendirir. MTD for VAT, KDV’ye kayıtlı her işletme için zaten geçerlidir. MTD for Income Tax (gelir vergisi) ilk serbest çalışanlar ve ev sahipleri için 6 Nisan 2026’da başladı ve 2028’e kadar her nisan daha fazlasını kapsıyor. Bu rehber her birinin senden ne istediğini ve kasandan çıkan rakamlar için ne anlama geldiğini anlatır.

MTD for VAT: KDV’ye kayıtlı her işletme ​

KDV’ye kayıtlıysan, KDV kayıtlarını dijital olarak tutman ve KDV beyannamelerini uyumlu bir yazılımla vermen gerekir (VAT Notice 700/22, bölüm 1.2). Her satış için dijital kayıt; satışın zamanını, tutarını ve uygulanan KDV oranını içerir ve satışların orana göre ayrılır (bölüm 3.3.2). Bir perakende planı (retail scheme) kullanıyorsan, her satış yerine günlük brüt hasılatının dijital kaydını tutarsın (bölüm 3.5).

Dijital bağlantılar: yeniden yazmak yok ​

Rakamlar bir kez yazılıma girdikten sonra başka bir yazılıma dijital yolla aktarılmalıdır (bölüm 3.2.1). HMRC şunları dijital bağlantı sayar:

• CSV ya da XML gibi dosyaları içe ve dışa aktarmak,
• dosya indirip yüklemek,
• kayıtları içeren bir tabloyu e-postayla göndermek.

Kopyala-yapıştır ya da rakamları bir programdan ötekine elle yazmak bunlara girmez. Bir restoran için bu genellikle tek bir anlama gelir: günün hasılatı kasadan muhasebe yazılımına bir dosya ya da doğrudan içe aktarma olarak gitmeli; birinin Z-raporunu okuyup toplamları elle yazmasıyla değil.

MTD for Income Tax: serbest çalışanlar, 2026’dan itibaren ​

Restoranını ya da takeaway’ini serbest çalışan (sole trader) olarak işletiyorsan, nitelikli gelirin (serbest çalışmadan ve mülkten, giderlerden önce) bir eşiği aştığında MTD for Income Tax sana uygulanır (HMRC):

Nitelikli gelir giderlerden önce sayılır, yani kârdan çok cirodur: bir takeaway £50.000 kâr etmeden çok önce £50.000’i aşmış olabilir.

Kapsama girdiğinde gelir ve giderlerinin dijital kaydını tutar ve uyumlu bir yazılımla HMRC’ye bir üç aylık güncelleme (quarterly update) gönderirsin; bu bir vergi beyannamesi değil, bir özettir. Son tarihler 7 Ağustos, 7 Kasım, 7 Şubat ve 7 Mayıs’tır. Vergi beyannamesinin kendisi yine vergi yılından sonraki 31 Ocak’a kadar verilir (HMRC: send quarterly updates). 2026–2027 vergi yılı için HMRC geç kalan üç aylık güncellemelere ceza puanı vermeyecek; 6 Nisan 2027’den itibaren verecek (HMRC: penalties). Bu rehberin tarihi itibarıyla sıradaki son tarih 7 Kasım 2026’dır.

Ortaklıklar (partnership) henüz dahil değil. Limited şirketler ticari kârları üzerinden gelir vergisi değil kurumlar vergisi öder; bu yüzden MTD for Income Tax şirketin kendisine uygulanmaz.

Kasan için ne anlama geliyor ​

• KDV’si orana göre ayrılmış günlük rakamlar, dışa aktarabileceğin bir biçimde. Z-raporu doğal günlük kayıttır.
• Muhasebe yazılımının içe aktarabileceği bir dışa aktarım, böylece bağlantı dijital olur.
• Her seferinde aynı rakamlar. Geçmişteki herhangi bir gün için yeniden basıp aynı toplamları aldığın bir rapor, HMRC ya da muhasebecin sorduğunda istediğin şeydir.

Yumee POS’ta nasıl çalışır ​

Yumee POS bir MTD yazılımı değildir: HMRC’ye hiçbir şey göndermez. MTD’nin dayandığı kayıtları muhasebecine ya da muhasebe yazılımına verir. Z-raporları verildiğinde numaralanır ve kilitlenir, PDF olarak indirilir. KDV orana göre ayrılır ve rakamlar Xero, QuickBooks, Sage ya da FreeAgent için indirilir. Satış raporları ve KDV rakamları da istediğin zaman CSV ya da Excel olarak indirilir. KDV beyannamesini ya da üç aylık güncellemeyi göndermek sende ya da muhasebecinde kalır.

Kaynaklar ​

• HMRC, Making Tax Digital for VAT (VAT Notice 700/22): bölüm 1.2, 3.2.1, 3.3.2, 3.5.
• HMRC, Making Tax Digital for Income Tax Self Assessment for sole traders and landlords.
• HMRC, Use Making Tax Digital for Income Tax: send quarterly updates.
• HMRC, Penalties for Making Tax Digital for Income Tax.

Bu rehber genel bilgidir, vergi danışmanlığı değildir. İşletmene hangi kuralların ne zaman uygulanacağını muhasebecin söyleyebilir.